Choroby wewnętrzne

Neurologia weterynaryjna to dziedzina zajmująca się diagnozowaniem i leczeniem chorób układu nerwowego u zwierząt, w tym mózgu, rdzenia kręgowego, nerwów obwodowych i mięśni. Neurologia obejmuje zarówno zaburzenia wrodzone, jak i nabyte, a także schorzenia o podłożu urazowym, zapalnym, zakaźnym, nowotworowym czy metabolicznym.

Najczęściej stwierdzane choroby neurologiczne u psów i kotów:

1. U psów:

•     Padaczka idiopatyczna – najczęstsza przyczyna nawracających napadów drgawkowych u młodych psów, zwykle o podłożu genetycznym.
•     Dyskopatia (choroba krążka międzykręgowego) – prowadzi do ucisku na rdzeń kręgowy, szczególnie u ras predysponowanych (np. jamniki).
•     Zespół przedsionkowy – zaburzenia równowagi związane z uszkodzeniem obwodowego lub centralnego układu przedsionkowego.
•     Zapalenie mózgu i opon mózgowych (meningoencephalitis) – np. zapalenie ziarniniakowe mózgu (GME).
•     Nowotwory mózgu – np. glejaki, oponiaki.
•     Zespół ogona końskiego (cauda equina syndrome) – ucisk na nerwy w odcinku lędźwiowo-krzyżowym.
•     Miastenia gravis  – choroba autoimmunologiczna prowadząca do osłabienia mięśni.

2. U kotów:

•     Padaczka – rzadsza niż u psów, ale może występować w wyniku urazów, nowotworów lub zakażeń.
•     Zespół przedsionkowy – podobnie jak u psów, może mieć podłoże obwodowe (np. zapalenie ucha) lub centralne (np. nowotwory).
•     Toksoplazmoza – pasożytnicza choroba, która może prowadzić do objawów neurologicznych.
•     Wodogłowie – wrodzone lub nabyte nagromadzenie płynu mózgowo-rdzeniowego w mózgu.
•     Nowotwory mózgu – np. chłoniaki, oponiaki.
•     FIP (postać neurologiczna) – zakaźna choroba kotów wywołana koronawirusem, która może atakować układ nerwowy.
•     Neuropatie obwodowe – np. w wyniku cukrzycy lub urazów.

Najczęstsze metody diagnostyczne w neurologii weterynaryjnej:

1. Badanie neurologiczne:

•         Ocena odruchów rdzeniowych, reakcji postawy, ruchu, równowagi, czucia bólu oraz funkcji nerwów czaszkowych.
•         Pozwala na lokalizację uszkodzenia w układzie nerwowym (mózg, rdzeń kręgowy, nerwy obwodowe).

2. Badania obrazowe:

•         RTG kręgosłupa – pomocne w ocenie zmian kostnych, np. dyskopatii, złamań.
•         Rezonans magnetyczny (MRI) – złoty standard w diagnostyce chorób mózgu, rdzenia kręgowego i krążków międzykręgowych.
•         Tomografia komputerowa (CT) – używana do oceny struktur kostnych i niektórych nowotworów.

3. Badanie płynu mózgowo-rdzeniowego (PMR):

•         Pobranie płynu z przestrzeni podpajęczynówkowej w celu oceny obecności stanów zapalnych, zakażeń, nowotworów lub krwawień.

4. Elektrodiagnostyka:

•         Elektroencefalografia (EEG) – pomocna w diagnostyce padaczki i innych zaburzeń czynności mózgu.
•         Elektromiografia (EMG) – badanie czynności elektrycznej mięśni, stosowane w diagnostyce miastenii lub neuropatii.

5. Badania laboratoryjne:

•         Badania krwi i moczu – wykrywanie metabolicznych przyczyn objawów neurologicznych (np. hipoglikemia, niewydolność wątroby).
•         Testy serologiczne i PCR – wykrywanie chorób zakaźnych (np. toksoplazmozy, FIP).

6. Testy genetyczne:

•         Identyfikacja wrodzonych chorób neurologicznych u ras predysponowanych (np. wodogłowie, padaczka).

7. Biopsja:

•         Rzadko stosowana, ale czasami wykonywana w przypadku podejrzenia nowotworów lub zapalnych chorób mózgu.

Nefrologia weterynaryjna to dziedzina zajmująca się diagnozowaniem, leczeniem i zapobieganiem chorobom nerek oraz układu moczowego u zwierząt, w tym psów i kotów. Nerki odgrywają kluczową rolę w regulacji gospodarki wodno-elektrolitowej, usuwaniu toksyn z organizmu, produkcji hormonów oraz utrzymaniu równowagi kwasowo-zasadowej, dlatego ich dysfunkcja może mieć poważne konsekwencje dla zdrowia zwierzęcia.

Zakres nefrologii weterynaryjnej:

•     Diagnostyka i leczenie chorób nerek (ostrych i przewlekłych).
•     Leczenie schorzeń układu moczowego (pęcherz moczowy, moczowody, cewka moczowa).
•     Terapia zaburzeń elektrolitowych i kwasowo-zasadowych związanych z niewydolnością nerek.
•     Leczenie chorób zakaźnych układu moczowego (np. infekcje bakteryjne).
•     Profilaktyka i leczenie kamicy moczowej.
•     Monitorowanie i terapia nadciśnienia tętniczego wtórnego do chorób nerek.

Najczęściej rozpoznawane choroby nerek i układu moczowego u psów i kotów:

U psów:

•     Przewlekła choroba nerek (CKD) – postępująca utrata funkcji nerek, która jest jedną z najczęstszych chorób starszych psów.
•     Ostra niewydolność nerek (AKI) – nagłe pogorszenie funkcji nerek, np. w wyniku zatrucia (np. glikolem etylenowym) lub niedokrwienia.
•     Infekcje układu moczowego (UTI) – bakteryjne zapalenie pęcherza moczowego lub nerek (odmiedniczkowe zapalenie nerek).
•     Kamica moczowa – obecność kamieni w nerkach, moczowodach lub pęcherzu moczowym.
•     Nefropatia białkogubna – choroba kłębuszków nerkowych prowadząca do utraty białka z moczem (np. zespół nerczycowy).
•     Nowotwory nerek – np. gruczolakoraki lub chłoniaki.

U kotów:

•     Przewlekła choroba nerek (CKD) – najczęstsza choroba nerek u kotów, szczególnie starszych.
•     Ostra niewydolność nerek (AKI) – jak u psów, może być wywołana zatruciami (np. liliami) lub infekcjami.
•     Idiopatyczne zapalenie pęcherza moczowego (FIC) – częsta choroba dolnych dróg moczowych u kotów, związana ze stresem.
•     Kamica moczowa – szczególnie częsta u kotów, może prowadzić do niedrożności cewki moczowej (stan nagły).
•     Infekcje układu moczowego (UTI) – rzadsze niż u psów, ale mogą występować wtórnie do innych schorzeń (np. cukrzycy).
•     Policystyczna choroba nerek (PKD) – choroba genetyczna, szczególnie u kotów perskich.
•     Nowotwory nerek – np. chłoniaki.

Metody diagnostyczne w nefrologii weterynaryjnej:

1. Badania kliniczne:

•         Ocena stanu ogólnego zwierzęcia, odwodnienia, błon śluzowych.
•         Palpacja jamy brzusznej w celu wykrycia bólu, powiększenia nerek lub obecności mas.

2. Badania laboratoryjne:

• Morfologia krwi – wykrywanie anemii, która często towarzyszy przewlekłej chorobie nerek.
• Biochemia krwi – ocena poziomu mocznika, kreatyniny, fosforu, elektrolitów (np. sodu, potasu).
• Badanie moczu (urynaliza) – ocena gęstości moczu, obecności białka, glukozy, krwi, leukocytów, kryształów.
• Stosunek białka do kreatyniny w moczu (UPC) – ocena białkomoczu, ważna w diagnostyce nefropatii białkogubnej.

3. Badania obrazowe:

• USG jamy brzusznej – ocena wielkości, struktury i przepływu krwi w nerkach oraz obecności kamieni lub mas.
• RTG jamy brzusznej – pomocne w wykrywaniu kamieni moczowych.
• Tomografia komputerowa (CT) – szczegółowa ocena nerek i dróg moczowych, szczególnie w przypadku nowotworów.

3. Badania mikrobiologiczne:

• Posiew moczu – identyfikacja bakterii w przypadku infekcji układu moczowego i określenie antybiotykowrażliwości.

4. Biopsja nerek:

• Pobranie próbki tkanki nerkowej do badania histopatologicznego, szczególnie w przypadku podejrzenia chorób kłębuszków nerkowych lub nowotworów.

5. Pomiar ciśnienia krwi:

• Kluczowy w diagnostyce i monitorowaniu nadciśnienia tętniczego wtórnego do chorób nerek.

6. Testy serologiczne i PCR:

• Wykrywanie chorób zakaźnych, które mogą wpływać na nerki (np. leptospiroza).

7. Scyntygrafia nerek:

• Zaawansowana metoda oceny funkcji poszczególnych nerek, stosowana rzadziej.

Dermatologia weterynaryjna to dziedzina zajmująca się diagnozowaniem, leczeniem i zapobieganiem chorobom skóry, sierści, pazurów, uszu oraz błon śluzowych u zwierząt. Choroby dermatologiczne są jednymi z najczęstszych powodów wizyt u weterynarza, ponieważ skóra jest nie tylko największym organem ciała, ale także pierwszą linią obrony przed czynnikami zewnętrznymi.

Zakres dermatologii weterynaryjnej:

•     Choroby skóry o podłożu alergicznym, pasożytniczym, grzybiczym, bakteryjnym i autoimmunologicznym.
•     Choroby sierści, pazurów i gruczołów (np. łojowych, potowych).
•     Leczenie chorób uszu (otologia), które często są związane z problemami dermatologicznymi.
•     Diagnostyka i leczenie nowotworów skóry.
•     Terapia przewlekłych i nawracających problemów skórnych.

Najczęściej rozpoznawane choroby dermatologiczne u psów i kotów:

U psów:

•     Atopowe zapalenie skóry (atopia) – przewlekła alergia na alergeny środowiskowe, takie jak pyłki, roztocza czy pleśnie.
•     Alergie pokarmowe – reakcje na składniki diety, objawiające się świądem, wysypką, biegunką.
•     Pchle alergiczne zapalenie skóry (FAD) – reakcja alergiczna na ślinę pcheł, prowadząca do intensywnego świądu i zmian skórnych.
•     Zapalenie uszu (otitis externa) – często związane z alergiami, infekcjami bakteryjnymi lub drożdżakami.
•     Nużyca (demodekoza) – choroba pasożytnicza wywołana przez roztocza Demodex, powodująca łysienie i zapalenie skóry.
•     Świerzb (sarkoptoza) – wywołany przez roztocza Sarcoptes scabiei, powodujący intensywny świąd i zmiany skórne.
•     Grzybica skóry – zakażenie dermatofitami, np. Microsporum canis.
•     Hot spot (ostre, wilgotne zapalenie skóry) – miejscowe zapalenie skóry, często wywołane drapaniem lub lizaniem.
•     Ropne zapalenie skóry (piodermia) – infekcja bakteryjna skóry, często wtórna do innych problemów dermatologicznych.
•     Nowotwory skóry – np. mastocytomy, tłuszczaki, czerniaki.

U kotów:

•     Alergie pokarmowe – podobnie jak u psów, objawiające się świądem, wymiotami, biegunką.
•     Atopowe zapalenie skóry (atopia) – rzadsze niż u psów, ale może występować jako reakcja na alergeny środowiskowe.
•     Zespół eozynofilowy kotów – grupa chorób skóry związanych z reakcjami alergicznymi, objawiających się owrzodzeniami, grudkami i płytkami eozynofilowymi.
•     Grzybica skóry – szczególnie u młodych kotów, często wywołana przez Microsporum canis.
•     Nużyca (demodekoza) – rzadsza niż u psów, ale może występować u kotów z osłabioną odpornością.
•     Świerzb uszny (otodectes) – wywołany przez roztocza Otodectes cynotis, prowadzący do intensywnego świądu uszu i zapalenia.
•     Pchle alergiczne zapalenie skóry (FAD) – podobnie jak u psów.
•     Ropne zapalenie skóry (piodermia) – wtórne do urazów, alergii lub infekcji.
•     Nowotwory skóry – np. rak płaskonabłonkowy, chłoniaki skórne.

Metody diagnostyczne w dermatologii weterynaryjnej:

1. Wywiad i badanie kliniczne:

•         Szczegółowy wywiad dotyczący objawów (świąd, łysienie, zmiany skórne), diety, środowiska, kontaktu z innymi zwierzętami.
•         Ocena skóry, sierści, pazurów i uszu pod kątem zmian, takich jak rumień, strupy, łuszczenie, wyłysienia.

2. Badania mikroskopowe:

•         Zeskrobiny skóry – wykrywanie pasożytów, takich jak roztocza (np. Demodex, Sarcoptes).
•         Cytologia skóry lub uszu – analiza komórek w celu wykrycia infekcji bakteryjnych, drożdżaków (Malassezia) lub zapaleń.

3. Badania mikrobiologiczne:

•         Posiewy bakteryjne i grzybicze – identyfikacja patogenów i określenie ich wrażliwości na leki.
•         Wood’s lamp – badanie skóry w świetle UV w celu wykrycia grzybicy (np. Microsporum canis).

4. Testy alergiczne:

•         Testy śródskórne – wykrywanie alergenów środowiskowych (np. pyłków, roztoczy).
•         Testy serologiczne – ocena poziomu przeciwciał IgE przeciwko alergenom.

5. Badania pasożytnicze:

• Badanie kału w kierunku pasożytów, które mogą powodować zmiany skórne (np. larwy nicieni).

6. Biopsja skóry:

• Pobranie próbki skóry do badania histopatologicznego, szczególnie w przypadku chorób autoimmunologicznych, nowotworów lub przewlekłych zmian skórnych.

7. Testy eliminacyjne:

• Dieta eliminacyjna – stosowana w diagnostyce alergii pokarmowych.

8. Badania obrazowe:

• RTG lub USG – w przypadku podejrzenia zmian nowotworowych lub głębokich infekcji skóry.

Dermatologia weterynaryjna wymaga kompleksowego podejścia, ponieważ wiele chorób skóry ma podobne objawy, ale różne przyczyny. Wczesna diagnostyka pozwala na skuteczne leczenie i poprawę jakości życia zwierzęcia.

Endokrynologia weterynaryjna zajmuje się diagnozowaniem i leczeniem zaburzeń hormonalnych u zwierząt. U psów i kotów najczęściej diagnozowane choroby endokrynologiczne to:

U psów:

•     Niedoczynność tarczycy (hipotyreoza)
•     Cukrzyca
•     Choroba Cushinga (hiperadrenokortycyzm)
•     Niedoczynność kory nadnerczy (choroba Addisona)

U kotów:

•     Nadczynność tarczycy (hipertyreoza)
•     Cukrzyca
•     Akromegalia
•     Choroba Cushinga (hiperadrenokortycyzm)

Endokrynologia wymaga precyzyjnej diagnostyki, w tym badań krwi (profil hormonalny), USG, RTG czy testów dynamicznych (np. test stymulacji ACTH).

Gastroenterologia weterynaryjna to dziedzina zajmująca się diagnozowaniem, leczeniem i zapobieganiem chorobom układu pokarmowego u psów i kotów. Obejmuje wszystkie narządy związane z trawieniem – od jamy ustnej, przez przełyk, żołądek, jelita, aż po wątrobę, trzustkę i drogi żółciowe. Problemy gastroenterologiczne są jednymi z najczęściej spotykanych w praktyce weterynaryjnej, a ich objawy mogą być różnorodne, od wymiotów i biegunki po utratę masy ciała czy brak apetytu.

Zakres gastroenterologii weterynaryjnej:

•     Diagnostyka i leczenie chorób jamy ustnej, przełyku, żołądka, jelit cienkich i grubych.
•     Choroby wątroby, trzustki i dróg żółciowych związane z układem pokarmowym.
•     Terapia schorzeń o podłożu zakaźnym, pasożytniczym, immunologicznym, nowotworowym i metabolicznym.
•     Leczenie przewlekłych chorób zapalnych jelit (IBD) i problemów związanych z nietolerancjami pokarmowymi.

Najczęściej rozpoznawane choroby układu pokarmowego u psów i kotów:

U psów:

•     Zapalenie żołądka (gastritis) – ostre lub przewlekłe, często związane z dietą, infekcjami lub połknięciem ciała obcego.
•     Zapalenie jelit (enteritis) – może być bakteryjne, wirusowe (np. parwowiroza) lub pasożytnicze (np. glisty, tasiemce).
•     Przewlekłe zapalne choroby jelit (IBD) – choroba o podłożu immunologicznym, prowadząca do biegunek i utraty masy ciała.
•     Niedrożność przewodu pokarmowego – spowodowana połknięciem ciała obcego lub nowotworami.
•     Zapalenie trzustki (pancreatitis) – ostre lub przewlekłe, często związane z dietą wysokotłuszczową.
•     EPI (niewydolność zewnątrzwydzielnicza trzustki) – brak enzymów trawiennych prowadzący do biegunek i utraty masy ciała.
•     Nowotwory przewodu pokarmowego – np. gruczolakoraki żołądka lub jelit.
•     Wrzody żołądka i dwunastnicy – związane z lekami, stresem lub chorobami wątroby.

U kotów:

•     Zapalenie jelit (enteritis) – podobnie jak u psów, może być zakaźne (np. panleukopenia) lub pasożytnicze (np. giardia, kokcydia).
•     IBD (przewlekłe zapalne choroby jelit) – częsta przyczyna przewlekłych biegunek i wymiotów u kotów.
•     Lipidoza wątroby – wtórna do anoreksji, prowadzi do nagromadzenia tłuszczu w wątrobie.
•     Zapalenie trzustki (pancreatitis) – często współwystępuje z cholangitis (zapalenie dróg żółciowych) i IBD (tzw. triaditis).
•     Nowotwory przewodu pokarmowego – np. chłoniaki jelitowe, gruczolakoraki.
•     Zaparcia (obstipacja) – szczególnie u kotów starszych lub z megakolonem.
•     Wrzody żołądka – rzadsze niż u psów, ale mogą występować w wyniku chorób przewlekłych.

Metody diagnostyczne w gastroenterologii weterynaryjnej:

1. Wywiad i badanie kliniczne:

•         Ocena objawów takich jak wymioty, biegunka, brak apetytu, utrata masy ciała.
•         Palpacja jamy brzusznej w celu wykrycia bólu, powiększenia narządów lub obecności mas.

2. Badania laboratoryjne:

•         Morfologia krwi – wykrywanie anemii, leukocytozy (zakażenie, stan zapalny).
•         Biochemia krwi – ocena funkcji wątroby, trzustki i nerek.
•         Badanie poziomu enzymów trzustkowych – np. lipaza specyficzna dla trzustki (cPLI, fPLI).
•         Badanie kału – wykrywanie pasożytów lub obecności krwi utajonej.

3. Badania obrazowe:

•         USG jamy brzusznej – ocena struktury narządów, obecności mas, płynu w jamie brzusznej.
•         RTG jamy brzusznej – pomocne w diagnostyce niedrożności przewodu pokarmowego lub ciał obcych.
•         Tomografia komputerowa (CT) – szczegółowa ocena zmian w narządach jamy brzusznej.

4. Endoskopia:

•         Wziernikowanie przełyku, żołądka i jelit w celu oceny błony śluzowej, pobrania biopsji lub usunięcia ciała obcego.

5. Biopsja i histopatologia:

•         Pobranie próbek z jelit, żołądka lub wątroby w celu oceny zmian zapalnych, nowotworowych lub degeneracyjnych.

6. Testy serologiczne i PCR:

•         Wykrywanie zakażeń wirusowych (np. parwowiroza, panleukopenia) lub bakteryjnych (np. Helicobacter).

7. Testy funkcjonalne:

•         Test stymulacji kwasów żółciowych – ocena funkcji wątroby.
•         Testy wchłaniania – ocena funkcji jelit cienkich.

Gastroenterologia weterynaryjna wymaga kompleksowego podejścia, ponieważ objawy chorób przewodu pokarmowego mogą być niespecyficzne, a wiele schorzeń wymaga zaawansowanej diagnostyki

Onkologia weterynaryjna to dziedzina weterynarii zajmująca się diagnozowaniem, leczeniem i profilaktyką nowotworów u zwierząt. Obejmuje zarówno guzy łagodne, jak i złośliwe, a także prowadzenie terapii paliatywnej w zaawansowanych przypadkach. Onkolodzy weterynaryjni stosują różnorodne metody leczenia, w tym chirurgię, chemioterapię, radioterapię oraz immunoterapię.

Najczęściej wykrywane nowotwory u psów:

•     Chłoniaki – nowotwory układu chłonnego, występujące najczęściej w węzłach chłonnych, śledzionie i wątrobie.
•     Nowotwory skóry – np. mastocytomy (guz komórek tucznych), tłuszczaki, czerniaki.
•     Nowotwory gruczołu sutkowego – szczególnie u suk niekastrowanych.
•     Kostniakomięsaki (osteosarcoma) – agresywne nowotwory kości, często występujące u dużych ras psów.
•     Hemangiosarcoma – nowotwór naczyń krwionośnych, często zlokalizowany w śledzionie, wątrobie lub sercu.
•     Guzy jamy ustnej – np. czerniaki lub płaskonabłonkowe raki jamy ustnej.

Najczęściej wykrywane nowotwory u kotów:

•     Chłoniaki – szczególnie związane z zakażeniem wirusem białaczki kotów (FeLV) lub wirusem niedoboru odporności kotów (FIV). Mogą występować w węzłach chłonnych, jelitach, klatce piersiowej czy nerkach.
•     Nowotwory skóry – np. rak płaskonabłonkowy (często u kotów z jasną sierścią narażonych na promieniowanie UV).
•     Nowotwory gruczołu sutkowego – u kotek, najczęściej złośliwe (gruczolakoraki).
•     Guzy jamy ustnej – np. rak płaskonabłonkowy.
•     Fibrosarcoma – agresywny nowotwór tkanek miękkich, czasem związany z reakcją na szczepienia.

Metody diagnostyki w onkologii weterynaryjnej:

•     Badanie kliniczne – palpacja guzów, ocena węzłów chłonnych i ogólnego stanu zwierzęcia.
•     Biopsja cienkoigłowa (FNA) – pobranie komórek z guza do analizy cytologicznej.
•     Histopatologia – badanie tkanki guza po chirurgicznym usunięciu lub biopsji, pozwala na dokładną diagnozę i ocenę złośliwości.
•     RTG i USG – ocena przerzutów do płuc, wątroby, śledziony czy innych narządów.
•     Tomografia komputerowa (CT) lub rezonans magnetyczny (MRI) – szczególnie przy nowotworach kości, mózgu lub głęboko położonych guzach.
•     Badania krwi – ocena ogólnego stanu zdrowia, funkcji narządów oraz markerów nowotworowych (np. wapń w przypadku chłoniaka).
•     Cytometria przepływowa – zaawansowana metoda do analizy komórek nowotworowych, szczególnie w przypadku chłoniaków i białaczek.

Metody leczenia:

•     Chirurgia – usunięcie guza, jeśli jest to możliwe.
•     Chemioterapia – stosowana głównie przy chłoniakach, hemangiosarcoma czy mastocytomach.
•     Radioterapia – szczególnie skuteczna w leczeniu guzów jamy ustnej, nosa czy skóry.
•     Immunoterapia – np. szczepionki przeciwnowotworowe (stosowane w przypadku czerniaka jamy ustnej).
•     Leczenie paliatywne – kontrola bólu, poprawa jakości życia w zaawansowanych stadiach choroby.

Geriatria weterynaryjna to dziedzina zajmująca się opieką nad starszymi zwierzętami, w tym diagnozowaniem, leczeniem i zapobieganiem problemom zdrowotnym związanym z wiekiem. Obejmuje zarówno fizyczne, jak i psychiczne aspekty starzenia się psów i kotów, a jej celem jest poprawa jakości życia starszych zwierząt oraz wspieranie ich właścicieli w opiece nad nimi.

Zakres geriatrii weterynaryjnej:

• Monitorowanie i zarządzanie chorobami przewlekłymi związanymi z wiekiem.
• Diagnostyka i leczenie problemów związanych z układem ruchu (np. zwyrodnienia stawów).
• Opieka nad zwierzętami z zaburzeniami neurologicznymi, poznawczymi i behawioralnymi.
• Wspieranie funkcji narządów wewnętrznych (serca, nerek, wątroby).
• Profilaktyka i leczenie nowotworów.
• Zarządzanie bólem i poprawa komfortu życia.
• Doradztwo w zakresie diety i suplementacji dla starszych zwierząt.

Najczęściej spotykane schorzenia geriatryczne u psów i kotów:

U psów:

• Choroby zwyrodnieniowe stawów (osteoarthritis) – ból i sztywność stawów, utrudniające poruszanie się.
• Przewlekła choroba nerek (CKD) – postępująca utrata funkcji nerek.
• Choroby serca – np. przewlekła choroba zastawki mitralnej (MMVD) lub kardiomiopatia rozstrzeniowa (DCM).
• Nowotwory – np. chłoniaki, guzy skóry, hemangiosarcoma.
• Zaburzenia neurologiczne – np. zespół przedsionkowy, padaczka, zaburzenia poznawcze związane z wiekiem (CDS).
• Cukrzyca – problemy z regulacją poziomu glukozy we krwi.
• Niedoczynność tarczycy – spowolnienie metabolizmu, przyrost masy ciała, letarg.
• Choroby zębów i przyzębia – infekcje, utrata zębów, nieświeży oddech.

U kotów:

• Przewlekła choroba nerek (CKD) – najczęstsza choroba geriatryczna u kotów.
• Nadczynność tarczycy (hipertyreoza) – przyspieszony metabolizm, utrata masy ciała, nadpobudliwość.
• Cukrzyca – szczególnie u otyłych kotów.
• Nowotwory – np. chłoniaki, gruczolakoraki.
• Choroby stawów – np. zapalenie stawów, często niedodiagnozowane u kotów.
• Kardiomiopatia przerostowa (HCM) – choroba mięśnia sercowego prowadząca do niewydolności serca.
• Zaburzenia neurologiczne – np. zaburzenia poznawcze, padaczka, zespół przedsionkowy.
• Choroby zębów i przyzębia – podobnie jak u psów.

Metody diagnostyczne w geriatrii weterynaryjnej:

1. Badania kliniczne:

• Szczegółowe badanie fizykalne, ocena masy ciała, kondycji sierści, ruchomości stawów, stanu jamy ustnej.
• Monitorowanie oznak bólu, zmian behawioralnych i jakości życia.

2. Badania laboratoryjne:

• Morfologia krwi i biochemia – ocena funkcji nerek, wątroby, poziomu glukozy, elektrolitów.
• Badanie moczu – wykrywanie infekcji, białkomoczu, problemów z koncentracją moczu.
• Profil tarczycowy – szczególnie u kotów (nadczynność) i psów (niedoczynność).

3. Badania obrazowe:

• RTG – ocena stawów (zwyrodnienia), płuc, serca.
• USG jamy brzusznej – ocena narządów wewnętrznych, takich jak nerki, wątroba, trzustka.
• Echokardiografia (USG serca) – szczególnie w diagnostyce chorób serca.

4. Badania neurologiczne:

• Ocena odruchów, równowagi, funkcji nerwów czaszkowych.
• Badania obrazowe (MRI, CT) w przypadku podejrzenia nowotworów lub zmian w mózgu.

5. Badania stomatologiczne:

• Ocena stanu zębów i dziąseł, poszukiwanie infekcji, ropni, kamienia nazębnego.

6. Badania behawioralne:

• Ocena funkcji poznawczych i zmian zachowania związanych ze starzeniem się (np. niepokój, dezorientacja).

7. Badania ortopedyczne:

• Ocena ruchomości stawów, poszukiwanie bólu lub sztywności.

8. Leczenie i zarządzanie:

•     Farmakoterapia – leki przeciwbólowe, przeciwzapalne, suplementy wspierające stawy, leki na choroby przewlekłe (np. insulina, leki na nadczynność tarczycy).
•     Dieta geriatryczna – dostosowana do potrzeb starszych zwierząt (np. diety nerkowe, wspierające stawy).
•     Fizjoterapia i rehabilitacja – masaże, hydroterapia, terapia laserowa.
•     Zarządzanie bólem – farmakologiczne i niefarmakologiczne.
•     Profilaktyka – regularne badania kontrolne, szczepienia, odrobaczanie.

Geriatria weterynaryjna pozwala na poprawę jakości życia starszych psów i kotów, które dzięki odpowiedniej opiece mogą cieszyć się zdrowiem przez dłuższy czas.